Chuyển đổi cơ cấu cây trồng tự phát và những hệ lụy

Thứ sáu, 09 Tháng 11 2018 16:04
Chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng nâng cao thu nhập cho người nông dân trên một đơn vị diện tích đất canh tác nhằm phát triển kinh tế địa phương đang là yêu cầu cấp thiết của ngành nông nghiệp.

Nếu việc chuyển đổi này mang tính tự phát, không được quy hoạch chặt chẽ, khoa học, lựa chọn cây trồng không phù hợp sẽ dẫn đến những tác động tiêu cực đối với kinh tế nông nghiệp nói riêng, tình hình kinh tế - xã hội nói chung.

Đất nông nghiệp "khóc ròng" vì cây mì

Sau niên vụ 2017 - 2018, theo xu hướng giảm giá đường trên thế giới, giá thu mua mía giảm mạnh, hàng tồn kho liên tục tăng, cộng thêm đường lậu hoành hành khiến nông dân và các nhà máy đường trong nước lao đao.

Trước những khó khăn mang tính chu kỳ của ngành đường, nhiều hộ nông dân tại một số vùng nguyên liệu mía lớn như: Gia Lai, Tây Ninh, Phú Yên… đã ồ ạt phá mía trồng mì (sắn) bất chấp khuyến cáo của các cơ quan chức năng.

Ông Đào Văn Mang - một hộ nông dân trồng mía ở ấp Gò Đá, xã Mỏ Công, huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh chia sẻ: "Cũng từng trồng mì nên tôi biết cây này phá đất dữ lắm, đã trồng mì mà muốn chuyển qua cây trồng khác thì phải mất vài năm để đất phục hồi độ phì nhiêu, trong khi năng suất không đạt như mong muốn".

Mì được mệnh danh là "cây phàm ăn", nếu việc trồng mì kéo dài trong nhiều năm sẽ làm đất suy kiệt dinh dưỡng, giảm nhanh các chất hữu cơ, ảnh hưởng đến khả năng giữ nước, giữ phân, thay đổi hệ sinh thái tự nhiên do cây mì sản sinh nhiều độc tố Cyanua (hydrogen cyanide - HCN).

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng tự phát và những hệ lụy - Ảnh 1.

Việc trồng mì gây ảnh hưởng đến đất, dẫn đến tình trạng sa mạc hóa

Thực trạng này không chỉ diễn ra tại Việt Nam, mà từ lâu tại các cường quốc nông nghiệp trên thế giới cũng đã liên tục khuyến cáo về những tác hại của việc trồng mì. Cụ thể, Trung Quốc và Thái Lan là hai nước có diện tích trồng mì lớn nhất châu Á, cung cấp phần lớn bột mì cho thế giới. Tuy nhiên, sau nhiều năm canh tác, để bảo vệ tài nguyên đất, Chính phủ hai nước này đã đưa ra hàng loạt biện pháp khuyến cáo và cấm người dân trồng loại cây này.

Tưởng lời hóa... lỗ

Không chỉ gây ảnh hưởng đến đất nông nghiệp, việc phát triển diện tích mì rầm rộ, tự phát còn dẫn đến thực trạng người nông dân không chuẩn bị sẵn nguồn giống chất lượng tốt, sạch mà phải sử dụng giống trôi nổi, nguy hiểm nhất là những giống dính các bệnh truyền nhiễm như khảm lá... Đồng thời, tình trạng trồng ồ ạt sẽ dẫn đến cung vượt cầu khiến giá mì giảm, vấn nạn "được mùa mất giá" hoàn toàn có thể xảy ra và những cuộc giải cứu nông sản sẽ tiếp tục tái diễn.

Mặt khác, hiện nay, chi phí trồng mì và thu hoạch nằm trong khoảng 30 triệu đồng/năm. Trong khi đó, giá mì các nhà máy thu mua đang ở mức 3.200 đồng/kg tương đương 30 chữ bột. Tuy nhiên, thực tế cây mì nông dân trồng chỉ đạt tối đa 22 chữ bột bán với giá 2.300 đồng/kg. Tính ra, nông dân bán chỉ lãi khoảng 3 - 4 triệu đồng/ha. Nếu trừ các chi phí chăm sóc, thu hoạch, vận chuyển… người trồng thậm chí lỗ vốn.

So với việc trồng mía, trung bình 1 ha mía trồng mới, nông dân đầu tư hết khoảng 30 triệu đồng và được lưu gốc từ 1 - 2 năm sau khi thu hoạch lần đầu. Đây cũng là thời điểm mía đạt năng suất, ít tốn đầu tư, công chăm sóc.

Do vậy, việc phá bỏ mía trồng mì một cách tự phát khiến nông dân không chỉ mất vốn đầu tư, mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro về giá và dịch bệnh cây trồng. Quan ngại nhất vẫn là "tính mạng" của các vùng đất nông nghiệp, tài nguyên môi trường và đời sống của nông dân.

"Cùng chiến tuyến" với nông dân

Ông Đào Văn Mang cho biết: "Hiện nay, đa số các hộ nông dân xung quanh đã có suy nghĩ bỏ cây mía để trồng mì. Riêng gia đình tôi, nhiều năm gắn bó với nghề trồng trọt và cây mía, quá quen thuộc với tình cảnh dư thừa phải bán tháo bán lỗ nên quyết định trung thành với cây mía. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng đã thỏa thuận và ký hợp đồng để nhận được sự hỗ trợ của nhà máy đường từ kỹ thuật canh tác, bao tiêu đầu ra…".

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng tự phát và những hệ lụy - Ảnh 2.

Chính quyền địa phương, cơ quan ban ngành chức năng và các doanh nghiệp cần đưa ra những chính sách phù hợp để "cùng chiến tuyến" với người dân

Để có thể "cùng chiến tuyến" với người nông dân, chính quyền địa phương cùng các cơ quan ban ngành chức năng cần tăng cường chỉ đạo chuyên môn và vận động cũng như tuyên truyền đến người nông dân về những mối nguy hại từ cây mì, hệ lụy khôn lường trong việc phá mía trồng mì một cách ào ạt, tự phát. Đồng thời, các nhà máy đường cần có những chính sách nông nghiệp căn cơ, dài hơi nhằm giúp nông dân ổn định sản xuất, đảm bảo đầu ra cho nông sản, hướng đến một nền sản xuất bền vững.

Theo GS.TS Võ Tòng Xuân: "Mấu chốt hiện nay là các nhà máy đường cần phải cải thiện nội lực, kỹ thuật canh tác, cơ giới hóa để giảm giá thành, làm sao cho nông dân thấy được nguồn lợi lâu dài và bền vững từ việc trồng mía so với các loại cây trồng khác. Bên cạnh đó, địa phương cũng cần đưa ra giải pháp, đồng hành cùng nông dân tháo gỡ khó khăn, lựa chọn cây trồng phù hợp, xây dựng các hợp tác xã kiểu mới, quy hoạch những cánh đồng mía lớn, đầu tư cơ giới hóa, từ đó tiết kiệm sức lao động, nâng cao năng suất, đảm bảo quyền lợi các bên".

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng là vấn đề thời sự của nhiều địa phương nói chung và các gia đình nông dân nói riêng. Thực tiễn cho thấy, hầu hết những trường hợp "vượt rào quy hoạch" trong lĩnh vực nông nghiệp, đều chỉ đem lại "trái ngọt" cho những người đầu tiên khi may mắn được giá, còn sau đó chỉ là "trái đắng". Và không ai khác, nông dân chính là những người nếm "trái đắng" ấy.

Nguồn: Phương Thành - (nld.com.vn)
T/h: Kim Nguyên - (dongbang.vn)

Bài viết mới nhất của Kinh Doanh

  • Thu lời 41 tỷ nhờ Facebook, Google: Cục Thuế ra biện pháp mạnh
    Viết chương trình trò chơi được nhiều lượt tải trên Facebook, Google, Youtube,... chàng trai trẻ thu về hơn 41 tỷ trong 2 năm.
    Thứ sáu, 18 Tháng 1 2019 17:43
  • Petrovietnam gặp mặt các nhà thầu, đối tác dầu khí đầu năm 2019
    Tối 17/1/2019, tại TP HCM, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petrovietnam) đã tổ chức buổi gặp mặt thường niên với các nhà thầu, người điều hành và các đối tác của Petrovietnam trong lĩnh vực dầu khí đang hoạt động tại Việt Nam.
    Thứ sáu, 18 Tháng 1 2019 17:38
  • Nông dân Cần Thơ sản xuất nhiều loại hoa kiểng phục vụ Tết
    Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ, đến nay nông dân đã xuống giống hoa kiểng phục vụ thị trường Tết Nguyên đán 2019 được hơn 858.730 chậu hoa, kiểng và 5ha cúc, vạn thọ trồng dưới đất cung cấp cho thị trường Cần Thơ và các tỉnh lân cận.
    Thứ sáu, 18 Tháng 1 2019 09:10
  • Quầy thủ tục hàng không ưu tiên cho trẻ em, người cao tuổi
    Hãng Jetstar Pacific ngày 17-1 cho biết sẽ bắt đầu tăng cường triển khai quầy thủ tục ưu tiên cho hành khách là gia đình đi cùng trẻ em và người trên 60 tuổi trong giai đoạn cao điểm Tết Kỷ Hợi 2019.
    Thứ năm, 17 Tháng 1 2019 18:26
  • "Cách mạng 4.0 không diễn ra tuần tự, đòi hỏi tư duy đột phá và hành động"
    Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông cho rằng cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 diễn ra, tương lai không nằm trên đường thẳng, không giống truyền thống, không diễn ra tuần tự. Do đó, đòi hỏi quan trọng hiện nay là tư duy đột phá và hành động.
    Thứ năm, 17 Tháng 1 2019 18:24
  • Dưa lưới khắc chữ “độc lạ” cháy hàng
    Với cách khắc chữ độc đáo cùng tuổi thọ lưu giữ được lâu, dưa lưới khắc chữ đang trở thành mặt hàng được nhiều người lựa chọn trưng bày trong những ngày Tết Nguyên đán Kỷ Hợi 2019. Chủ nhân của ý tưởng này là anh Trần Thanh Tiền ngụ xã Long Thuận, huyện Hồng Ngự.
    Thứ năm, 17 Tháng 1 2019 15:18
  • Không lo thiếu nguồn cung thịt heo dịp Tết
    Gần đây, sức tiêu thụ một số loại thịt heo trên thị trường đã tăng mạnh và dự báo sức mua còn tăng cao vào dịp cận Tết Nguyên đán 2019 tới đây. Song, với nguồn cung heo hơi dồi dào và nhiều doanh nghiệp cam kết tăng cường lượng hàng cung ứng cho thị trường, người dân tại TP Cần Thơ không lo thiếu nguồn cung heo hơi dịp Tết.
    Thứ năm, 17 Tháng 1 2019 14:45
  • 73 tuổi, cụ ông vẫn quán xuyến vườn đào tiên "khủng" tạo hình hồ lô
    Tết Kỷ Hợi 2019, lão nông Võ Hồng Quốc (73 tuổi; ngụ ấp Phú Trí A, xã Phú Tân, huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang) tung ra thị trường khoảng 500 trái đào tiên tạo hình hồ lô có chữ “Tài - Lộc” trông rất mãn nhãn đối với khách hàng.
    Thứ năm, 17 Tháng 1 2019 13:45
  • Ngân hàng báo lãi hàng chục ngàn tỉ đồng năm 2018
    Dù tín dụng ngành ngân hàng tăng thấp nhất trong 4 năm qua nhưng nhiều ngân hàng thương mại vẫn đua nhau báo lãi khủng. Cá biệt có ngân hàng lãi hơn 10.000 tỉ đồng.
    Thứ năm, 17 Tháng 1 2019 13:42
  • Tạo đà tăng trưởng, vững tiến trong năm mới
    Năm 2018, tình hình kinh tế - xã hội TP Cần Thơ có nhiều chuyển biến tích cực, đạt tốc độ tăng trưởng khá trên nhiều ngành, lĩnh vực. Thành phố có 12/13 chỉ tiêu kinh tế - xã hội đạt và vượt kế hoạch (trừ chỉ tiêu huy động vốn đầu tư toàn xã hội giảm 17,03% so với năm 2017). Bước sang năm 2019, thành phố giữ vững mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì đà tăng trưởng, cải thiện hơn nữa môi trường đầu tư, kinh doanh, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế…; hài hòa mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội với nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân.
    Thứ năm, 17 Tháng 1 2019 09:03
  • Dược liệu chỉ toàn là bã
    Dược liệu Trung Quốc được chiết xuất hết chất bên trong trước khi tuồn bán sang Việt Nam
    Thứ năm, 17 Tháng 1 2019 09:00
  • VCCI kiến nghị xử lý tập đoàn Anpha Holdings, MIK Group
    Tập đoàn Anpha Holdings, MIK Group vừa bị Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh tại Vũng Tàu gửi đơn đến các cơ quan chức năng kiến nghị xử lý vì có hành vi bất hợp tác, chèn ép, hù doạ khách hàng tại các dự án The Park Residence, Sim City, Valencia.
    Thứ tư, 16 Tháng 1 2019 17:04
  • Bưởi da xanh, tôm khô, cá khô, mắm, bánh mứt… Bến Tre giá "hạt dẻ" tại TP HCM
    Hàng hóa được đưa trực tiếp từ doanh nghiệp, HTX/tổ sản xuất lên TP HCM, không qua trung gian nên giá bán rẻ hơn giá sản phẩm cùng loại trên thị trường.
    Thứ tư, 16 Tháng 1 2019 16:11
  • Hầu hết dược liệu nhập khẩu vào Việt Nam đều là "rác"
    Việt Nam có rất nhiều dược liệu quý nhưng lại xuất thô ra nước ngoài nhưng lại nhập khẩu bã dược liệu về để sử dụng.
    Thứ tư, 16 Tháng 1 2019 15:42
  • Chi "mạnh tay" quỹ bình ổn gần Tết, giá xăng dầu đứng yên
    Nhằm góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đặc biệt trong giai đoạn gần Tết Nguyên đán 2019, liên bộ Công Thương - Tài chính đã "chi mạnh" Quỹ bình ổn giá xăng dầu để không tăng giá xăng dầu trong kỳ điều chỉnh giá ngày 16-1.
    Thứ tư, 16 Tháng 1 2019 15:09
  • Kiểng trái tạo hình heo hút khách
    Năm 2019 là năm Kỷ Hợi nên các mặt hàng hoa kiểng tạo hình heo được nghệ nhân tại vùng trồng hoa kiểng nổi tiếng của tỉnh Bến Tre là huyện Chợ Lách sản xuất, góp phần tạo thêm sản phẩm độc, lạ phục vụ thị trường.
    Thứ tư, 16 Tháng 1 2019 14:29
  • Tỉ giá trung tâm tăng nhiều ngày liên tiếp, USD tự do giảm
    Tỉ giá trung tâm được Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh tăng nhiều ngày liên tiếp, trong khi giá USD trên thị trường tự do lại quay đầu giảm.
    Thứ tư, 16 Tháng 1 2019 10:42
  • Không để mua hàng online, trả tiền mặt
    Theo số liệu của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, hiện khoảng 90% người mua hàng qua mạng nhưng lại chọn thanh toán bằng tiền mặt. Thông tin được đưa ra hội thảo Hướng đến một xã hội không dùng tiền mặt do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tổ chức ngày 15-1 ở TP HCM.
    Thứ tư, 16 Tháng 1 2019 09:01
  • Đặc sản miền Tây hối hả vào vụ Tết
    Giá cả hầu hết sản phẩm Tết đều tăng so với cùng kỳ năm ngoái do nguyên liệu đầu vào tăng
    Thứ tư, 16 Tháng 1 2019 08:58
  • TP HCM sắp xếp, xử lý hàng chục ngàn nhà đất công
    UBND TP HCM và Bộ Tài chính đã phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý 12.838 địa chỉ nhà đất thuộc sở hữu nhà nước trên địa bàn TP HCM
    Thứ ba, 15 Tháng 1 2019 17:43
  • Làng nghề dệt chiếu, làm thớt tất bật chuẩn bị hàng Tết
    Còn khoảng 20 ngày nữa là đến Tết Kỷ Hợi 2019, nhiều làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh đang “chạy nước rút” để chuẩn bị cho kịp những đơn hàng cuối năm.
    Thứ ba, 15 Tháng 1 2019 15:59
  • Khách tự đổ xăng và thanh toán bằng thẻ tại 11 cây xăng ở TP HCM
    Sáng 15-1, Công ty Xăng dầu Khu vực II (Petrolimex Sài Gòn) vừa chính thức khai trương mô hình "tự động hóa bán lẻ xăng dầu" tại 11 cửa hàng xăng dầu trực thuộc (tự động mức độ 2) trên địa bàn TP HCM
    Thứ ba, 15 Tháng 1 2019 15:39
  • Vì sao người dân vẫn ngại quẹt thẻ khi mua sắm?
    Phí giao dịch, nỗi lo bảo mật, thói quen... vẫn là những rào cản lớn nhất khiến người dân ngại thanh toán qua các kênh không dùng tiền mặt.
    Thứ ba, 15 Tháng 1 2019 13:40
  • Chuẩn bị cho hàng ra chợ Tết
    3 tháng qua, để chuẩn bị hàng bán Tết vào chợ đầu mối ở các thành phố lớn, các doanh nghiệp (DN), hợp tác xã (HTX), người trực tiếp sản xuất và thương lái buôn bán ở một số tỉnh trong vùng ĐBSCL được tham gia các lớp tập huấn, hướng dẫn áp dụng các tiêu chuẩn thực hành tốt trong sản xuất, chế biến. Từ đó hình thành các liên kết chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn có thể truy xuất nguồn gốc.
    Thứ ba, 15 Tháng 1 2019 09:44
  • Giảm dùng tiền mặt thanh toán dịch vụ công
    Việc trả học phí, viện phí... qua thẻ ATM, POS, QR Code được kỳ vọng sẽ thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt phát triển mạnh mẽ hơn
    Thứ ba, 15 Tháng 1 2019 08:51